Reisverslag Kazachstan

13-06-04

Eindelijk is het zover. Na twee weken van enerverende ervaringen op het Holland festival, waarbij we de koningin en andere hoge mensen hebben mogen ontmoeten, stap ik op het vliegtuig naar Almaty in Kazachstan. Een heerlijke vlucht met meer dan 8 stoelen voor mijzelf. Kom ik uitgerust aan op Almaty. De meisjes die me op zouden halen zijn er niet. Het vliegtuig is zelfs te vroeg. Allerlei taxi bestuurders verzamelen om me heen , speciaal als iedereen vertrokken is en ik nog alleen op het immens grote vliegveld sta.

Na 1 uur komen de dames. Ze hebben goed nieuws. Ze hebben een appartement voor me. Een appartement welke geheel is ingericht met complete keuken en badkamer. De persoon die hier woont heeft het aan mij afgestaan zolang ik het nodig heb. Ook al is het midden in de nacht ik wil de buurt verkennen. Er loopt bijna niemand alleen op straat. Er zijn veel nieuwe auto's dus de economie lijkt hier goed te gaan. Veel casino's en af en toe een terras. Ondanks dat ik in de binnenstad woon lijkt het op een dorp. Veel bomen zodat het ook lijkt alsof Almaty in een bos gebouwd is.

De volgende dag ben ik zo fit als wat weer op verkenning's tocht. Alle bezienswaardigheden kun je op een dag zien. Dus neem ik er mijn tijd voor. Als ik s'middags vlak bij de oude Russische kathedraal loop, lijkt het of iedereen gaat trouwen. Foto van een echtpaar bij de kathedraal foto bij het monument van de gevallen soldaat etc etc. Een waar lust voor het oog kitsch en nog eens kitsch. Ik ben er dan ook maar voor gaan zitten.

De mensen zijn te onderscheiden in Europees en Chinees-Mongools. De Russen zijn de europeanen en de Kazachstanen de Chinees-Mongolen. De kazachstaanse mannen zijn stevig gebouwd en slank, hebben een boers gezicht, rond met stevige lippen en bolle wangen, en soms strenge gelaatsuitdrukkingen. De vrouw is slank in de heupen op naaldhakken en strakke jurken a la chinese vrouw. De vrouwen doen hun woordje en komen zeker niet onderdanig over.

s'Avonds loop ik langs het stadion en zie veel mensen naar binnen gaan. Na enig twijfelen besluit ik dit ook maar te doen, in de hoop dat er geen voetbal wedstrijd is. Gelukkig niet. Ik koop via een tussenhandelaar een kaartje en ga naar binnen, ik zit pal onder de burgemeester en de president. Ze doen hun woordje en de tv staat er volop op gericht. Mijn eerste keer op de kazachstaanse TV. Ik heb tot op heden nog niet precies begrepen wat er gevierd werd. Anti-discriminatie of zoiets. Er was veel pracht en praal. Veel kinderen in verschillende klederdrachten die als een parade het stadion binnen kwamen. Daarna zangers en dansers en
verschillende lange toespraken. Toen vuurwerk en parachutisten die landen in het stadion en als klap op de vuurpijl een kazachstaanse Marco Borsato die het gehele stadion aan het zingen kreeg.

Geweldig om mee te maken. Vandaag nog even de rest van de binnenstad bekenen. De zoo en het grootste park van de stad en nu wordt het tijd om me serieus voor te bereiden voor het werk. Morgen begin ik aan een drie daagse workshop met psychiaters, psychologen, sociaal werkers en kinder artsen. Ze willen graag de kracht van de lach ervaren en leren om deze aan kinderen door te geven. Een zware maar wel leuke taak. De eerste dag ga ik ze de basis van het improviseren bij brengen de tweede dag het kind voelen en de derde dag spelvormen en structuur van de kinderimprovisatie voorstellingen. Morgen avond start het festival en ik heb nog geen idee wat er mij te wachten staat. Ik ben wel overal bij en woensdag is er een interview met de pers. Kortom het echte werk gaat beginnen. Ik heb gelukkig de gehele week een tolk bij. Want geloof me het valt niet mee dat Russich. We eindigen de week met twee dagen werken met kinderen.

GR Marijn

15-06-04

Deze morgen om 7.15 uur werd er aan mijn deur gebeld. Twee oudere dames stonden in het Russisch tegen me te schreeuwen. Ik herkende een van de dames van de foto in de huiskamer en begreep dat het de huisbaas was. Gelukkig sprak een van de twee duits en het bleek dat de Nederlandse Ambassade geen geld had over gemaakt voor het huis. Na wat telefoonnummers opgeschreven te hebben gingen ze weer weg.

Deze dag zou ik naar de Nederlandse Ambassade gaan maar ze waren vergeten dat er een afscheids feest is van de Ambassadeur. Dus nu gaan we waarschijnlijk morgen. De workshop liep deze dag geweldig. Het kind zijn en het bespreken van je eigen kind zijn verliep erg goed. Het valt me steeds meer op dat veel zaken universeel zijn. Liefde etc.

In de middag kwamen 15 kinderen kijken. Ik liet ze meedoen. Hetgeen erg goed werkte. Kinderen pakken alles veel sneller op dan volwassenen. Toen we de cluedo deden (een raad spelletje) werd een van de deelnemers kwaad op de tolk en later op mij. Ze zei dat de tolk niet goed vertaalde en ik de regels niet goed uitlegde. Het blijkt echter dat ze geen risico's durft te nemen. Hier later bij stil gestaan. Ik heb zin in morgen. Dan komt de pers kijken en ook als het goed is de ambassade. We hebben een voorstelling voor ongeveer 50 kinderen. Ik heb met een van de wat oudere kinderen afgesproken dat hij gaat kijken of hij genoeg 17-20 jarige kan vinden aan wie ik volgende week een workshop kan geven. Hij leidde me rond in het weeshuis wat bekostigd wordt door de broer van de president. Hij vertelde met pijn in zijn stem dat alleen jongere kinderen geadopteerd worden en dan m.n. door Amerikanen. Hij hoopt ooit tolk te worden maar dan heb je een privé opleiding nodig en dat kost geld.

Na afloop van de workshop een theaterstuk gezien wat me niet echt kon boeien. En nu zou ik eigenlijk naar een toneelstuk uit Kyrgistan gaan kijken maar ik ben te moe en ga lekker vroeg naar bed. Morgen is er weer een dag en ook een experimenteel theaterstuk uit Kyrgistan.

GR Marijn

16-06-04

Deze dag staat in het teken van het eind optreden van de cursisten voor de kinderen in het weeshuis. Ze kwamen langzaam binnen gedruppeld en we kwamen ook langzaam op gang. De cursisten waren erg nerveus voor de voorstelling. Echter toen we begonnen (ongeveer 30 kinderen) waren ze erg goed geconcentreerd bezig en met veel enthousiasme. De kinderen waren snel; ontdooit en ook erg actief. Er waren mooie momenten. Een van de kinderen speelde werkelijk erg talentvol. Hij won ons hart.

Na ongeveer 1 uur en 10 minuten stopten we en elk kind kreeg bij het weggaan een ballon. Natuurlijk had je de bijdehandjes die probeerden er twee te krijgen. Waar je ook gaat kinderen blijven kinderen. Na afloop hebben we nagepraat hoe de cursisten het materiaal gaan gebruiken. Een van de cursisten gaat een afstudeer scriptie schrijven over de therapeutische werking van het improviseren voor en met kinderen. Een andere vrouw stelde voor om met een aantal van de cursisten bij elkaar te komen en te gaan kijken hoe ze dit soort voorstellingen vaker en op scholen kunnen gaan doen. Ze zijn allen docenten muziek, drama en ik heb er goede hoop in dat het gaat lukken.

Na afloop zijn we naar de Nederlandse Ambassade gegaan om daar met de ambassadeur en de cultureel attaché te praten. Samen hebben we het budget besproken en zijn we als goede zakenpartners uit elkaar gegaan. Ik heb aangeboden om het personeel van de ambassade een workshop te geven. Ze zijn hier enthousiast over. Ik ga dit waarschijnlijk samen met Leon doen op de maandag nadat hij gearriveerd is. Over 10 dagen dus.

Helaas heb ik hierdoor wel een goed toneelstuk gemist namelijk van de groep uit Kyrgistan. Het was een traditioneel stuk met sjamanen en traditionele muziek. Iets wat ik zeker gewaardeerd had. Maar ja je kan nu eenmaal niet op twee plaatsen tegelijk zijn.
Wel heb ik verschillende optredens van muzikanten gezien en zijn we na afloop met z'n allen de bergen in gegaan om van het uitzicht te genieten onder het genot van bier en wodka. De mensen worden dan loslippiger en grenzen vervagen nog sneller.

17-06-04

Deze dag (Donderdag) begon daarom met een licht hoofdpijn. Gelukkig drinken ze hier niet elke avond. Om 10 uur zou ik bij het theater moeten zijn voor een persconferentie. Ik kwam pas om 10.30 aan en toen bleek er nog bijna niemand te zijn. Om 11 uur startte de conferentie. Een heuse conferentie wij. Uit Tsjechië, Kazachstan, Engeland, Zwitserland, Armenië, Roemenië zaten allen achter een tafel met microfoons en een 6 tal pers mensen ervoor.

Deze dagen zijn voor de theatergroepen uit Midden Azie erg belangrijk geweest. Ze hebben een nieuw netwerk opgericht om zo beter te kunnen samenwerken. Het betreft samenwerken met onafhankelijke theatergroepen. In Kazachstan is er maar 1 nl. Art & Shok. Ik heb verteld dat juist deze samenwerking erg belangrijk kan zijn, niet alleen voor theater maar ook voor andere mensen. Een voorbeeld daarvan is mijn werk met kinderen. Ik heb nu inmiddels een serieuse uitnodiging om dit werk ook in Kyrgistan te gaan doen. Zo zie je maar als je je hart volgt kom je overal.

Deze avond twee voorstellingen en zo gaat het door tot en met zondag. Ik heb de workshops die ik donderdag en vrijdag zou doen verschoven naar volgende week zodat ik workshops kan volgen. Markus uit Zwitserland geeft een impro workshop voor acteurs en ik kan deze waarschijnlijk zaterdag volgen. Dus het is niet alleen geven maar ook nemen.

Gr Marijn

18-06-04

Het is en blijft interessant om met theatermakers van over de wereld contacten te hebben.

Gisteren heb ik uitgebreid gesproken met een impresario uit Roemenie hij organiseert elk jaar een festival met meer dan 3000 artiesten. Wat daar zo bij komt kijken is enorm en het was voor mij erg leerzaam dit aan te horen. Ook al is hij net als veel theatermakers erg overtuigd van zichzelf. Hij zei ook menig keer "die en die heb ik ontdekt en die zijn nu wereld beroemd". En wie ben ik om dat tegen te spreken. Hij kent Peter Sellars ook en toen ik vertelde dat ik met hem samen gewerkt heb steeg ik ineens in achting. Ineens had hij interesse in mijn werk en wat ik zoal denk over de toneelstukken. Ik heb hem maar even zo gelaten. Ook al vind ik het allemaal een beetje te veel eer.

Gisteren avond hebben we twee duitstalige toneelstukken gezien. Er zijn veel duitsers woonachtig in Almaty ongeveer 3% van de bevolking is qua culturele achtergrond duits. Het eerste toneelstuk ging ook over het duits zijn terwijl jouw familie al generaties hier woont maar nog steeds niet geaccepteerd wordt. Het vooroordeel wat deze duitsers hebben naar russen en nog erger de kazakken. Het was een sociologisch interessant thema maar een vervelend stuk om naar te kijken. Alleen maar praten en praten. Een sprekend boek. Weinig theatraal interessants. Nog erger werd het bij het tweede stuk. Dit was een solo productie. Het ging over filosofische principes. Na ongeveer 5 minuten liep ik stiekem weg. Buiten aangekomen bleek zowat de helft van de internationale gasten er te staan. We zijn lekker op een terras gaan zitten en hebben heerlijk met elkaar gesproken. Ook Talking Heads maar wel op een ontspannen manier. Veronika, een van de mensen van Art & Shok gaat het Midden Azie netwerk opzetten. In mijn enthousiasme zei ik "je kunt natuurlijk ook de internationale adressen van ons festival gebruiken".

Toen zei de Zwitser Markus: "Laat ze nu zelf werken en als ze die vraag hebben weten ze je huis wel te vinden, we moeten ze niet te veel aan het handje houden, dat zijn ze al te veel gewend". Ik ben het met hem eens alleen is het soms moeilijk als je je hart niet volgt maar je verstand. Deze middag ga ik een workshop volgen in het museum voor moderne kunst over "Politics and Enterprise in cultural sphere". Geen flauw idee wat ik me daarbij kan voorstellen. De Tjeck en de Armeniër geven deze workshop en ze zijn vooral bezig mensen bewust te maken van hun eigen krachten op organisatorisch gebied. Hier net als overal op de wereld zeggen de creatieve mensen. Ik ben creatief en kan me niet bezig houden met politiek en organisatie, terwijl deze dingen juist creativiteit vergen.

Ik was zelf zo eentje nu bij de Stichting ter Bevordering van de Vrolijkheid ga ik steeds meer de richting van het organiseren op en dat bevalt me. Ook hier kun je creativiteit in kwijt. Deze avond drie toneelstukken waarvan een in de bergen met vuur en ander spektakel.

GR Marijn

19-06-04

Ik heb een workshop gevolgd over hoe je sponsoren en fondsen binnen haalt. Ik heb bij de stichting ter bevordering van de vrolijkheid ook zulk een training gehad en het zal hen goed doen dat ik alles herkende. Internationaal leren werken is voor de meeste mensen uit voormalig Sovjet Unie erg moeilijk. Het dragen van eigen verantwoordelijkheid en eigen initiatieven kunnen en mogen nemen is nog een erg onontgonnen gebied. Vandaar dat mijn werk hier zo gewaardeerd wordt. Vandaag heb ik een officiele uitnodiging gekregen om bij het festival in Armenië een soort gelijke workshop te houden voor leraren van scholen. Dit festival vindt plaats op 2 tot en met 9 oktober. Ze gaan voor mij tegelen dat ik goedkoop kan vliegen en bemiddelen bij de Nederlandse ambassade voor ondersteuning.Hier moet ik ook al gaan lobbyen omdat ik tevens een uitnodiging gehad heb voor Kyrgistan in Mei 2005.

Gisteren was het weer zo'n bijzondere dag die me nog lang zal heugen. Het begon met een geweldige voorstelling van Art & Shok, de voorstelling heet "Back to the USSR". Het gaat over de herinneringen van enkele spelers over hun jeugd en het communisme. Een geweldige voorstelling met veel humor en muziek. Van a tot z genieten. Echt de moeite waard om naar Nederland te laten komen. Geeft voor ons een andere kijk op het ijzeren gordijn, na afloop werden we met bussen naar een locatie buiten Almaty gebracht.

De bus kon op een gegeven moment niet verder en toen moesten we door het gras naar een huis lopen waar een aantal kunstenaars wonen. Op het terrein staat een enorm bouwwerk van een muziekinstrument een piano op zijn kop en eraan vast twee enorme trommels en houtslagwerk. Hier werd nadat we alle kunst die in de tuin en huis was opgesteld bekeken hadden een enorm spektakel opgevoerd van mensen gekleed in kazachstaanse dracht en fantasie kledij. Na afloop moeten we onder een afdak met 10 mensen op de grond gaan zitten aan een lange zeil wat op de grond lag vol met schalen salades en later werd er uit een enorme ketel rijst met vlees geserveerd. Alles met de hand eten zoals het kazachstaanse gewoonte is. Geweldige ervaring.

Op zo'n moment realiseer je dat ik nu echt een geweldig iets meemaak. Alles eindigde rond half 4 in de ochtend. Gelukkig wordt hier niet echt veel gedronken dus rond 12 uur was ik weer fit en wel bij de workshop van Markus die aan acteurs training geeft over improvisatie. Ook hier zie je dat improvisatie iets totaal nieuws is en dat er veel te leren valt. Ik heb daarom aangeboden volgende week als Markus weg is, ik dan verder met ze ga.

Ik ga vooral les geven in het binnen laten komen wat de ander zegt en het reageren op elkaar. Deze avond heb ik nog een ballet gezien maar mijn verzadigingspunt lijkt bereikt te zijn dus ben ik vroeg naar huis gegaan om morgen weer te gaan genieten van onder anderen een groep uit Siberie die iets totaal alternatief's gaan doen. Dit zijn trouwens enorm leuke mensen die vandaag pas aangekomen zijn en tot dinsdag blijven.

Gr Marijn

20-06-04

Zo het festival hier in Almaty loopt op zijn eind.Beetje voor beetje gaan de internationale gasten weg. En wie blijft er weer tot het allerlaatst. Marijn.

Zondag stond in het teken van de improvisatie-voorstelling van deze avond. Ik heb Markus, uit Zwitserland overgehaald om mee te spelen zodat ik niet de enige gast was. Markus vond het erg spannend en zei weinig geslapen te hebben. Hierdoor vond hij het dubbel moeilijk. Hij heeft dit jaar verschillende goede docenten via zijn project " Vliegend Theater " naar Almaty gehaald. Dit project zorgde ervoor dat o.a. improvisatie hier terecht kwam. Omdat iedereen hem als een soort god ziet is het dubbel moeilijk voor hem om op te treden. Als god kan je je niet veroorloven om fouten te maken. Tenminste zo wordt het door het publiek bekenen. Zelf voelde ik ook de drang om goed te spelen. En goed spelen is een blokkade. Daarom zijn we de gehele middag bezig geweest met teambuilding en plezier zoeken.

Markus en ik zouden in het publiek zitten en de eerste drie spelvormen zouden door Art & Shok worden gespeeld en plotseling staan we op uit het publiek en spelen mee. Zo geschiedde het ook en we hebben heerlijk ontspannen gespeeld. Ik heb een stuk in het Nederlands gezongen en dit werd in het Russisch beantwoord. Daarna samen een heerlijk duet gezongen.

Het werd een bijzondere avond met na afloop een energierijk publiek wat zelf van alles begon te doen. Een accordeonist die heerlijk liederen speelde en met een stem als een operazanger allerlei oude Russische liederen zong. Waarop een Kazachstan niet achter bleef en kazachse liederen begon te zingen. Omdat het leek op een soort wedstrijd welke etniciteit zou gaan winnen heb ik mijn Brabantse lied ook gezongen en nog enkele andere liederen. Daarna werd er een impro-opera gedaan en gedanst. Ik zelf heb tussen twee danseressen van het nationale ballet een stuk opgevoerd. Als ik niet bescheiden was dan zou ik zeggen goed gedaan Marijn. En dat alles na de voorstelling met een biertje en in informele sferen. Het werd dus weer erg laat maar weer was ik erg gelukkig dat ik dit alles mag meemaken.

Vandaag maandag is mijn rustdag. Toch heb ik video van Markus bekenen en ben erg onder de indruk van zijn werk.
Hierdoor ben ik ook meer over mijn werk gaan nadenken deze middag. Ik ga mijn tolk vragen of ze voor mij een stuk wil overzetten in het Russisch. Zeker nu ik meer ga werken in voormalig USSR is het noodzakelijk dat mijn website in het Engels en een gedeelte in het Russisch komt.

Ik heb gemerkt dat het enorm belangrijk is om de docenten van lagere en middelbare scholen duidelijk te maken dat positieve feedback geven van essentieel belang is wil je de creativiteit die in elk kind schuilt niet kapot maken. Dat een veilige sfeer er ook in bestaat dat de docent zelf kwetsbaar durft te zijn en dat improvisatietechnieken goed bruikbaar zijn op scholen. Hier wordt wel theater gespeeld maar de docent bepaald. De kinderen zijn als poppen die op tijd huilen en lachen en hun teksten uitbraken maar wiens ideeën en inzichten niet gebruikt worden. Dat is doodzonde, daarom is het goed dat ik zulk project doe en hier ook mee verder ga.

Siberië wil ook graag dat ik kom. Maar aan mijn middelen komt ook een eind. Ik merk wel dat mijn lesinhoud langzaam aan het veranderen is gezien deze ervaring. Ik zie nu al uit naar 2-9 oktober in Armenië waar ik met een grote groep leraren ga werken. De organisator uit Armenie belde vandaag op vanuit Armenie naar Art & Shok om dit nogmaals te bevestigen dat hij graag wil dat zij komen en dat ik echt moet komen. Leuk dat ik daar weer iedereen ga zien.

Morgen ga ik les geven aan een 15 tal kinderen en dan komt de Minister van Onderwijs kijken. Ik heb geprobeerd hem buiten de deur te houden. Immers hoe kan je een veilige sfeer creëren als er een belangrijke piet mee zit te kijken. Hij komt daarom het laatste half uurtje. Ik ga dan met de kinderen herhalen wat we gedaan hebben zodat ze wel een veilig gevoel hebben.
Overmorgen idem en dan deze week een dag met Art& shok en een dag met de vrijwilligers en dan komt a.s. zondag Leon en gaan we samen rond reizen.

Diegenen die mijn verslag lezen en willen reageren, graag. Bedankt Henk voor je reactie. Ik mis jullie commentaar. Groeten Marijn die over enthousiast en erg gelukkig is.

21-06-04

Vandaag heerlijk uitgeslapen, wakker geworden en direct aan het voorbereiden gegaan voor de workshop met de kinderen. Ik zou on 9.30 opgehaald worden maar dat werd 10 uur terwijl ik om 10 uur zou beginnen. Er was namelijk veel verkeer. Veel verkeerschaos. Niet in de laatste plaats omdat de president in Almaty is en daarom op bepaalde straten de stoplichten op groen blijven staan mocht de president onverhoopt naar zijn vliegtuig moeten.

Toen we aankwamen lagen alle kinderen nog op bed. Ze hebben hier namelijk 3 maanden vakantie. De heetste maanden van het jaar. Het was vandaag ongeveer 32 graden en dus erg benauwd en heet. Ik kreeg 40 kinderen op mijn workshop in de leeftijden van 3 tot 15 jaar. Niet te doen dus.

Ze hebben een leuke tijd gehad maar er is niet uitgekomen wat ik me voorgenomen heb. Donderdag ga ik opnieuw met deze kinderen werken maar dan wel in leeftijd groepen. Morgen hebben ze een feestje en ik zou eigenlijk in de middag een workshop geven. Iets te veel van het goede leek me en zo hebben ze op dinsdag, woensdag en donderdag iets te doen. De kinderen van het weeshuis hebben mij al helemaal geadopteerd. Eigenlijk zou het andersom moeten zijn. Na afloop leek ik kilo's lichter maar helaas de weegschaal in mijn huis wees dit niet aan.

Ik voel me hier al helemaal op mijn gemak. Heb een heerlijke middagslaap gehouden een goed boek gelezen (p.s. Leon neem jij nog de boeken mee die over Kazachstan gaan) op mijn balkon en kom heerlijk tot rust. Vanavond om 21 uur dan loop ik naar het theater en ga met de groep uit Siberie nog wat drinken. Ze zijn de laatste gasten behalve ik zelf dan. Ze vertrekken vannacht. De meeste vliegtuigen vertrekken hier in de nacht. Het was vandaag weer onbewolkt, de laatste dagen was het enorm bewolkt en dreigde het te gaan regenen. Als het in Almaty regent dan sneeuwt het in de bergen. Ze zijn nu weer minder wit als enkele dagen geleden.

De bergen boven Almaty reiken tot 4000 meter hoogte. Dat was het weer voor vandaag.

GR Marijn

23-06-04

Deze dagen staan vooral in het teken van stad ontdekken en mensen motiveren verder te gaan met "improvisatie voor en met kinderen". Eergisteren avond zijn we met de mensen uit Siberië enkele van de mooie parken gaan bewandelen. Het was een zwoele warme nacht en het leek of heel Alma-Ata (nieuwe spelling Almaty) aan de wandel was. Zo kwamen we ook in het grote Gorky park waar ik een podium zag dat uitermate geschikt is om a.s. zondag een optreden te doen voor en met kinderen. De mensen van Art&Schok waren enthousiast maar ook afwachtend. Het park is overgegaan in de handen van een rijke ondernemer en ze weten niet zeker of hij toestaat dat dit gebeurd. Geld laat hier namelijk alles gebeuren. De economie is erg goed hier maar zoals in veel van de voormalige USSR landen vloeit het helaas in de zakken van enkele personen en met name bij hen die dicht bij de president in de buurt zijn.

De volgende dag ben ik heerlijk verder gaan wandelen maar nu alleen. Ik ben wat verder weg gegaan van het centrum. Richting het huis en treinstation en zoals in de meeste steden vindt daar het gewone leven plaats. De straat tussen het park en station in zit boorde vol met oudere dames met een klein tafeltje waarop een Kazachstaanse zweep en witte steentjes in hoopjes van drie vier of twee. Als je de toekomst wil laten voorspellen dan wordt er met deze steentjes geschoven. Ik heb geen idee waarom de zweep. Misschien als je niet betaalt? Verder zijn er natuurlijk ook kaartlezer's en handenlezers en ik zag een vrouw koffiedik kijken. Ik vindt dit soort zaken altijd leuk om naar te kijken maar in mijn eentje blijf je niet echt kijken en loop je rustig door. Trouwens ik versta er toch niets van.

Verder wilde ik naar de groen markt gaan, helaas werd deze net gesloten en moet ik een andere keer gaan. Ik was op zoek naar clownsneuzen en heb de gehele binnenstad bekeken. Gelukkig wist een persoon me op de goede weg te helpen. En vond ik de neuzen voor de workshop met de kinderen. Dit als kadotje. Veel grote winkels zijn eigenlijk bazaars van verschillende kleine winkels samen. Als je een goede mobile telefoon wil kopen ze zijn hier goedkoop ook dure foto en filmcamera's zijn hier goedkoop. Ongeveer de helft van dat wat het in Nederland kost. Heb ik toch net een nieuwe gekocht in Nederland!

Nadat ik mijzelf verwend had met een etentje en een glaasje bier ben ik huiswaarts gegaan. Ik voel me al helemaal thuis in Almaty.
Ik kwam Mamjet tegen. Hij was de muzikant die mee was gekomen naar Amsterdam. Hij liet me zijn bedrijf zien. Muziek en fotografie en ik zag enkele mooie foto's van de omgeving van Almaty. In de omgeving van ongeveer 5 uur rondom de stad vindt je verschillende klimatologische verschillen. De bergen tot 7000 meter, rivieren en moerasgronden, grand canyon gebieden, woestijnen en steppe landschappen. Iedereen maakt zich druk over hoe we ons gaan redden als we rond trekken. En het gaat vooral over de taal. Ik ben er zelf niet zo bang voor.

Iedereen verteld me wel dat de mensen onderweg erg gastvrij zijn, nou dan zal alles wel op zijn pootjes terecht komen. We kunnen een tent, slaapzakken, etc, van Lena lenen en ze zijn al aan het informeren welke maatschappij het goedkoopst en beste wagens verhuurt. Het wordt waarschijnlijk een jeep. Dit geeft ons de vrijheid om het land te verkennen. Nou ja het land, we blijven in de omgeving van Almaty want daar is genoeg te zien. Plannen hoe en welke weg gaan we samen met de mensen van Art&Schok maken. Ze geven ons ook een gedetailleerde kaart en aanbevelingen.

Op maandagavond hoeven we niet bij de Nederlandse Ambassade een workshop te geven, er waren namelijk niet genoeg mensen. Daar kwam ik vanmiddag achter toen ik belde. Echter diegene die het moest regelen wist dit pas toen ik een half uur later belde. Jammer dat ze niet meer moeite gedaan hebben, zo is het leven.

Vandaag heb ik weer een workshop gegeven aan de kinderen van het weeshuis. Ze kennen me inmiddels allemaal. En ook op straat werd ik herkend. Ik was namelijk op TV alhier en mijn krul valt ook hier erg op.

De kinderen waren nu meer van een leeftijd van 4 tot 8 jaar en de workshop liep voortreffelijk. Veel plezier en ook veel veiligheid. Enkele kinderen gingen op de praatstoel zitten. Letterlijk een stoel met een rood fluwelen doek er overheen. Ze vertelden over hun school prestaties en over wat ze leuk vinden om te doen. Ze eindigden allemaal met " maar ik ben niets bijzonders" gelukkig kon ik elke keer vanuit mijn hart benoemen wat er voor iets bijzonders aan hun was en dan zie je een enorm stralend gezicht.
Enkele onderwijzers keken toe en een onderwijzer was van een ander weeshuis. Een weeshuis voor geestelijk gehandicapten. Ze vroeg me of ik daar ook kan komen.

Natuurlijk ga ik allen liefst met Art&Schok. Want anders kom ik een keer en daarna nooit iemand meer. Ik zou graag willen laten zien aan de theatergroep hoe leuk en belangrijk het is als je met deze kinderen werkt. De docent vond het erg belangrijk als we komen en ik ook. Echter deze avond gaat de groep overleggen wat ze kunnen. Immers ze hebben ook andere banen. Want zoals zo vaak van Toneel alleen kun je niet leven. Ook al zijn ze inmiddels van internationale waarde.

Gr Marijn

26-06-04

De afgelopen dagen liepen enkele dingen in het honderd. Ik zou een workshop geven aan acteurs, echter niemand kwam opdagen. Communicatie foutje. Met Art&Schok zou ik misschien een workshop doen maar ze waren opgebrand na het festival en moesten enkele commerciële klussen doen. Dus ook het optreden bij de zwakbegaafde kinderen en of in het Gorky park zijn uitgesteld tot begin juli.

Vandaag wel een workshop gegeven aan totale beginners. Dit om ze enthousiast te maken voor een eventueel vervolg bij Art&Schok. Deze workshop werd alleen bezocht door meisjes van een universiteit maar plezier was er gelukkig volop.

Ik zou deze avond naar het Duitse theater gaan. Daar wordt het seizoen afgesloten. Echter er zijn weinig bekenden van mij aanwezig dus heb ik besloten om heerlijk thuis te blijven. Ik heb wat Russische noedels gekocht met een champignonsaus en lekker vers fruit en ijs na. Dan ben ik weer gelukkig. De tv aan een hopelijk een engelse film. Deze wordt namelijk direct vertaald en na enige tijd hoor je het russisch bijna niet meer maar kun je je concentreren op het engels wat natuurlijk zachter klinkt.

Deze dag was fris, echt fris. Er stond een koude wind ook al gaf het 21 graden aan in de ochtend voelde het kouder. Morgen zal de zon wel weer gaan schijnen. Ik heb inmiddels via de mail mijn officiele uitnodiging voor Armenië gekregen en ga volgende week mijn aanmelding versturen. Maar volgende week vooral van het landschap gaan genieten. Ik zie uit naar de komst van Leon. Eindelijk iemand om mijn ervaringen direct mee te delen.

Gr marijn

29-06-04

Nou het werd weer eens tijd. Het is nu dinsdag morgen 8.42 en ik zit al weer in het internetcafe om de hoek van mijn appartement. Ik heb net Leon wakker gemaakt want Elena gaat Ona bellen om 9 uur dat onze paspoorten, als het goed is, geregistreerd zijn en we deze op kunnen halen en dat we dan op pad kunnen. Om zulk een reis te organiseren moet je het een en ander regelen. Kazachstan is niet echt op massatoerisme ingesteld en daarom moet je reisboeken en vooral goede kaarten hebben. Voordat we deze kaarten gingen kopen posten we nog even de video van Zuid-Afrika naar Armenie.

Dus langs het postkantoor. Het duurde even voor we bij de juiste balie waren. "Njet" en er werd gewezen. Toen we bij de juiste balie aankwamen stond er een stuurse oudere vrouw in een bloemetjes schort en rukte bijna mijn video uit mijn hand en begon deze in te pakken. Toen bemerkte ik dat de begeleidende brief er niet in zat en toen ik de video terug vroeg kreeg ik het stuurse antwoord "njet", ik trok de video uit haar hand en stopte de brief erin, mevrouw trok deze er weer uit en begon weer in te pakken en dit herhaalde zich enkele keren zonder dat er een woord door haar werd uitgesproken. Uiteindelijk had ik me er maar bij neergelegd dat ik de brief niet in de video box mocht stoppen. Bij een andere balie moest ik het ingepakte en beplakte pakketje laten afstempelen. Dat weer even geprobeerd. De dame achter de balie wilde de brief wel tussen het inpak papier stoppen maar de stuurse vrouw riep haar ter verantwoording. Nu is de brief waarin staat dat dit de video is apart onderweg. Wie weet waar het aankomt.

Daarna moest ik talkpoeder halen. Maar hoe leg je dat uit. Ik baby voorgedaan met wiegende handen en als een doventolk uitgebeeld hoe je een baby verschoont en talkpoeder erop doet via de speen die ze aanwees (moet volgens mij in de andere kant van de baby dus zo goed was mijn doventolk niet). Bij talkpoeder aangekomen en wat blijkt, dit heet talk in het Russisch.
De middag ging op aan boodschappen doen en een gedetailleerde kaart kopen. In het Russisch een iets minder gedetailleerde kaart in ons schrift. En daarna de gehuurde jeep opgehaald. Een geweldige wagen waar de moderne Indiana Jones echt in past maar ook de geslaagde maffia. Wie wij zijn weten we nog niet.

De dames van de theatergroep hebben ons een tent en twee slaapzakken en een kooktoestel gegeven, en nadat we pannen, bestek, etc, gekocht hebben zijn we er klaar voor. We gaan onderweg tot en met volgende week woensdag. We gaan richting oosten. De Chinese grens en dan via een groot meer terug naar Almaty. Namen heb ik op dit moment niet in mijn hoofd zitten, maar namen is hier toch een moeilijk begrip. Allereerst staan ze bekend in het Russisch en de regering heeft ze nu allemaal Kazachse namen gegeven. En wij kennen ze weer in ons schrift, vaak net weer iets anders.

Dus we zullen zeker op andere plaatsen aankomen dan welke we wilden. We gaan veel natuur zien, alpen gebieden maar ook canyons en woestijn, kortom je hoort nog van ons. We zijn beladen met telefoonnummers omdat iedereen verwacht dat het mis gaat bij ons. Maar we zijn voorzichtig.

gr marijn

08-07-04

Na 7 dagen door zuid-oost Kazachstan reizen zijn we terug in Almaty. In de reisboeken staat beschreven dat als je individueel gaat reizen en per auto je over stalen zenuwen moet beschikken en veel avonturen tegemoet gaat. Zo is het ook gebeurd. We zijn nu terug met een fotocamera minder (gestolen) en vele avonturen rijker.

Maar laten we bij het begin beginnen. Op dinsdagavond hebben we onze 4wiel drive auto opgehaald, de auto heeft allerlei gemakken zoals een open dak, cd speler, airco en vooral belangrijk hoge wielen. Zodat we de bergen in kunnen.

Woensdag konden we helaas pas om 12 uur vertrekken omdat we nog een registratie in ons paspoort moesten krijgen. Dus hebben we onze tijd goed besteed. We hebben op de groenmarkt enkele gasflesjes gekocht voor het gastoestel wat we te leen hebben gekregen. We hebben ook een tent en slaapzakken geleend zodat we overal kunnen overnachten. We zijn ook nog even op de valreep naar het Nationaal Muziekinstrumenten Museum in Almaty geweest en toen was de tijd daar om op avontuur te gaan.
Ons doel voor die dag was het ravijn wat lijkt op de grand canyon.

Het was eerst even zoeken hoe we uit Almaty kwamen maar toen we eenmaal op gang waren schoot alles lekker op. Bij Ashehysat (halverwege) besloten we vanwege de hitte (40 graden) even 14 km om te rijden om in het Kapshaghai meer een verfrissende duik te nemen. Van een duik was echter weinig spraken het water is erg ondiep. Maar wel verfrissend. Na een uurtje pauze zijn we verder gereden naar de Sharyn canyon. Het staat duidelijk aangegeven (zo stond in de boeken) bij een slagboom links af. De slagboom was verdwenen en het bordje met de naam hing nog aan een spijker en onleesbaar vanaf de weg. Echter hadden we het snel gevonden. De weg naar de canyon gaat over een kilometers lange weg door een half woestijn en dan staat daar plotseling een loods met twee bewakers. Na entree betaald te hebben, het is al eind van de middag en de zon is minder sterk, gaan we boven de canyon rijden. Van bovenaf erg mooi maar al snel hebben we alles bereden wat er te bereiden is. Gelukkig hebben de Lena's van Art&Schok ons verteld dat er een weg door de canyon gaat en heel stijl naar beneden. We vinden de weg maar er staat een groot bord bij "verboden in te rijden". Heel even wilden we hier naar luisteren. Immers je bent gewend dit te doen. Daarna besluiten we toch door te rijden. De weg is enorm stijl naar beneden. Ik vindt het heerlijk om dit soort wegen te bereiden dus neem het stuur over. Leon loopt voor een gids me. Door vele kuilen en langs en over tal van grote stenen belanden we onderaan. De canyon is volgens mij nog mooier van onderaf. De weg loopt door en langs rotsen en uiteindelijk komen we op een campingplaats. Net op dat moment begint het enorm te regenen. Gelukkig wordt het net nog even droog zodat we de tent op kunnen zetten en eten kunnen maken. Dan barst het onweer los. In de boeken staat beschreven dat het weer onvoorspelbaar kan zijn in de bergen maar zo erg hadden we niet verwacht. Het knalde enorm om ons heen. Midden in de nacht schoot ik wakker van een enorme knal die zowat bij mij in de slaapzak vandaan kwam. Ja we zitten in de natuur. Kilometers afstand van elke beschaving.

De volgende dag zijn we vrij vroeg en met stijve botten opgestaan. Het slaapt vrij moeilijk op de met stenen bedekte grond met een slaapzak uit de sovjettijd die sinds die tijd eerder opgegeten is dan bijgevuld. Op de terugtocht naar de uitgang komen we twee wagens tegen die net als ons het verboden in te rijden signaal genegeerd hebben. We besluiten te kijken hoever we kunnen komen richting Chinese grens. In de boeken staat dat je niet verder kan komen als Kegen maar we wilden naar Narynkol, vlak bij het drielanden punt: China, Kyrgistan en Kazachstan.

Het landschap verschilt elke 100 kilometer. We rijden door eindeloze woestijn achtige landschappen met her en der een struikje en veel hard zand. Maar ook door alpen achtige streken met groene weidden, schapen, koeien en wat mij het meest boeit groepen wilde paarden. Ook zien we de traditionele joerd, een ronde tent die door de nomaden gebruikt wordt. Vlak voor Kegen raken we de weg kwijt en gaan we onze eerste onverharde wegen op. Wonder boven wonder komen we weer op de snelweg en vlak bij Kegen is onze benzine bijna op, we tanken dan ook bij de eerste de beste tankstation. Later blijkt dat dit dorpje wel 20 tankstations heeft. Het heeft ook verder niets te bieden, dus snellen we hier weer uit. Buiten het dorp rijden we over een plateau en kijken naar de kronkelende rivier beneden. We gaan even bij een herder beneden kijken. Hij schrikt van ons en spreekt alleen maar Kazachstaan, en dat is moeilijk converseren met een boekje Russisch-Nederlands in je hand. Hij maakt ons duidelijk dat nog niet zo lang geleden hier een paard verzopen is vanwege de stroomversnellingen. Om de hoek ligt zijn vrouw te slapen en wil ook niet wakker worden. Ze slaapt onder een stuk karton dat de zon moet weghouden en ze kijkt even op en mij aan en denkt waarschijnlijk dat ze niet alleen de zon maar ook mij weg wil hebben. Dus dan maar verder gereden. We besluiten om een omweg te nemen naar een meertje. Het landschap is verschrikkelijk mooi, zacht glooiend en groen, en af en toe gele drogen plekken. Verder veel mooie bloemen. Weinig mensen maar des te meer besten. Overal waar je stopt, koeien vlaaien.

We komen bij Marynkol aan zonder ook maar een keer gecontroleerd te zijn op verblijfsvergunning die we moeten hebben voor deze streek (grensgebied). We willen naar een overnachting's hut Batijnkol. En na kilometerslange omzwervingen, en door en langs een weg met kuilen en waterpartijen komen we op 10 meter afstand van deze hut aan. Hier houdt de politie/militair ons aan en we mogen niet verder. Dus omgedraaid en de eerste de beste zijweg ingeslagen. Deze weg ging vrij stijl de bergen in (hoogste punt die dag 2100 meter), langs kleine boerderijen met joerden en veel vee, komen we uiteindelijk bij een idyllisch plekje. Leon vindt dit geweldig en wil hier stoppen, Marijn rijdt door en wil de top bereiken. Helaas daar staat ook een joerd en veel koeienstront dus daar wil je niet overnachten.

Bij het plekje aangekomen wilden we de auto bij de tent krijgen. Na verschillende pogingen zijn we gestopt, de helling was te stijl en te glibberig. We zouden wel beneden zijn gekomen maar nooit meer boven. De tent opgezet en alles uitgeladen. Toen wilde ik de auto omdraaien zodat hij recht stond en vergat dat ik hem in zijn vooruit had staan. Bijna zo de stijle helling over onze tent heen gereden. Na een geweldig kampvuur en genietend van het alpensfeertje in Kazachstan was het heerlijk slapen op deze groene zode.
Echter toen barstte het onweer weer los met veel geweld. Dit lijkt onze voorbode te zijn voor de week. Overdag heet en zon avond regen en onweer.

Morgen meer.

10-07-04

Gisteren heb ik een mail van de volgende twee dagen gemaild, maar helaas om wat voor reden dan ook, is deze niet verzonden. Ook dat kan gebeuren in Kazachstan. Toen ik wakker werd op de idyllische plaats in een soort van alpenweide met op een kleine afstand China, kwamen twee buren te paard even langs en begroeten elkaar. De buurman van links ging naar rechts en de buurman van rechts ging naar links. Het leek of ze onderweg waren maar ik kreeg sterk de indruk dat ze gewoon wilden weten wie we waren. Immers we komen zomaar op hun berg kamperen.

Aangezien we weer dezelfde weg terug moesten nemen naar Kegen, en dan verder hadden we ons voorbereid op een saaie dag. Het bleek gelukkig totaal anders te worden. Allereerst, en dat kan ik niet genoeg beschrijven, het landschap is enorm mooi en interessant ook de lange afstanden zijn hierdoor erg goed te verteren. En als je terug rijd dan zie je het landschap net weer iets anders. Ongeveer 50 kilometer van Kegen af zagen we op een parkeerplaats bij een of ander standbeeld een groot aantal auto's staan. Dit is erg bijzonder want op een rit in deze omgeving van 100 km kom je 3 wagens tegen. We besloten te gaan kijken. Toen we aankwamen zagen we ook veel mensen te paard. Boven de parkeerplaats stond een boerderij en daar scheen alles te doen te zijn. Wij erheen.

Op de weg heen zagen we boven de boerderij op een heuvel een 30 tal paarden staan met hun eigenaren erop.
Op de heuvel zaten ook tientallen mensen te kijken naar wat er zich in de mensen menigte op het boerderijterrein afspeelde. Wij bleven netjes achter de omheining staan en op het midden veld werd er met een keyboard gezongen. We werden al snel uitgenodigd om het terrein op te komen, en er werd een persoon gezocht die deze Amerikaanski kon verstaan. We blijven voor iedereen hier Amerikaan pas als echt duidelijk is dat we uit Nederland komen (en daar helpt het europees voetbal erg bij), dan pas zijn we Amerikaan af.

Een stevige man met chineesachtig gelaat komt op ons af en begint in gebrekkig Engels met ons te praten. Hij neemt ons letterlijk bij de hand mee naar een schuur. Daar staan tafels gedekt met tal van zoetigheden, snoepjes, koekjes en broodjes en we moeten aanschuiven. We krijgen een kom melkachtige substantie, deze blijkt paardenmelk te bevatten die gegist is en dus 4% alcohol bevat. Verder komt er soep en plov (het nationale gerecht: rijst gekookt met groenten en vlees, een grote prut van vet vlees en weinig smaakmakers). Tijdens dit eten schuiven er steeds meer mensen aan en moeten er foto's gemaakt worden. We krijgen te horen dat dit feest een familie reünie is, ter herdenking aan hun grootouders. Dit vindt een keer in de 10 jaar plaats, en net nu wij langs komen hier!.
De eigenaar van de boerderij heeft dit samen met zijn broer georganiseerd die enkele kilometers verder woont. Samen willen ze op de foto en ook hun kinderen. Bij aankomst zag ik enkele interessante types lopen. Met name de oudere mannen zijn fotogeniek. Ze zijn halfchinees, hebben dunne grijze baarden die ongeveer 30 cm lang zijn, en dragen hun traditionele hoeden, die gemaakt zijn uit kameelharen vilt, en geborduurd met zwarte motieven. Het vilt is grijs op een ondergrond van zwart leer, het geheel doet een beetje denken qua vorm op een gletsjer. Ze zijn verder gekleed in bruine boeren kledij en maken een aristocratische indruk. Deze mannen zitten bij elkaar aan een kant van het veld, en de vrouwen aan de andere kant, onder een soort afdakje. Daar tussen in, de jongeren en de vele bereden paarden. Terwijl we staan te kijken, krijgt de een na de andere persoon complimenten, en ontvangt een kado. Dit met name voor de ouderen.

Daarna komen er judo jassen en er wordt gejudot. Eerst kinderen en langzaam aan ouderen. Op het moment dat ik even weg was, bleek dat er twee oude vrouwen het tegen elkaar opgenomen hebben. Leon vertelde me dat een van de twee de ander oppakte en direct neer smeet en dus gewonnen had. Veel hilariteit. Toen de oude mannen begonnen, werd het ook erg fanatiek. Zo fanatiek dat ze al worstelend door het publiek heen gingen en zich niets aantrokken van de rechter. Veel hilariteit. De winnaar kreeg een briefje van 1000 (ongeveer 7 euro). Natuurlijk werd ik ook uitgenodigd maar sloeg dit direct af. Achteraf heb ik wel spijt dat ik toch niet mee gedaan heb. Zeker als ik altijd zeg " loose with a smile".

Toen wilden we weg gaan. We beloofden dat we de foto's op zouden sturen. Helaas wisten we toen nog niet dat de camera twee dagen later, met al deze mooie foto's, gestolen zou worden. Een van de broers, die verderop woonde, wilde ons zijn huis laten zien. Dus wij mee. Onderweg vertelde hij het een en ander maar we begrepen nog niet de helft. Er scheen iets speciaals op zijn landgoed te zijn. We parkeren de auto naast het huis en lopen achter de man aan. Hij legt ons ondertussen uit waar, welke plant voor dient, en we klimmen steeds hoger de bergen in. Waarheen?. Uiteindelijk komen we bij een waterval, en hij is trots op dat dit op zijn grond ligt.
Na weer wat foto's gaan we terug naar de boerderij, en worden door schoonmoeder uitgenodigd. Ze heeft voor deze gelegenheid haar mooiste kleding aan (zo lijkt het). Ze is gesluierd met een witte doek die vol met gouden palletjes is geborduurd, met name rond haar gezicht. Binnen staat er weer een tafel vol eten, en moeten we op de traditionele wijze aanschuiven, namelijk in kleermakerszit, aan een tafel die 30 cm boven de grond is.

Er worden ons twee kinderen geshowd, en moeder gaat voor ons een traditioneel lied zingen, alles nemen we op, en na afloop moeten we in de mooie kamer, op een bank met geweven kleed zitten, met moeder in het midden en wij ernaast. Moeder in traditionele kledij met sluier en wij met korte broeken en naakte knieën ernaast. Een apart gezicht. Nadat we afscheid hebben genomen, en weer beloofd hebben de foto's op te sturen, zijn we erg gelukkig. De gastheer rijdt ons voor als we weggaan en in de verte zien we de gehele familie in een enorm dal zitten.

En er blijkt een Kazachstaanse paardenrace aan de gang te zijn. We hebben even gekeken maar gaan dan toch weer onderweg.
We besluiten op een andere plek in het dal, waar we eerder geweest zijn. We slapen ongeveer 100 km verder. Er staan daar bomen en het leek ons leuk. Echter het is geheel omringd en de plaatsen welke we vinden, zijn niet echt uitnodigend om te kamperen. We besluiten om in de buurt van een sanatorium te gaan, een soort van kuur-oord. Echt deze blijkt niet in deze plaats te zijn maar 50 km in een richting op, welke we niet wilden gaan, maar het toch gaan doen. Het sanatorium blijkt te bestaan, maar is nog in aanbouw, dus we besluiten om op de steppe onze tent op te slaan. De steppe is enorm groot 100 km breed en 400 km lang, en wordt bewoont door enkele tientallen mensen, en veel paarden, koeien, en met name door tal van muggen, welke ons ook veelvuldig komen bezoeken.

Na een nacht waarop onze ruggen het hebben moeten ontgelden vanwege de vele stenen onder de tent, gaan we richting het Nationaal Park Atynemel. In de boeken staat beschreven dat er een gemakkelijke ingang is 130 km verder en een moeilijke, 30 km verder. We besluiten de moeilijke te nemen, immers we hebben een kompas en volgens de kaart is de straat die we moeten volgen noord-west, wat kan er mis gaan?.

We vinden de ingang niet, maar gaan noord-west, na ongeveer 2 uur rijden worden we ongeduldig. In de boeken staat beschreven dat de mooie witte bergen al vrij snel zichtbaar zijn en dat oriëntatie dus niet moeilijk is.
Nou wij zien geen witte bergen. Bij navragen bij een van de weinige boerderijen in een park wat zo groot is als heel Nederland, blijkt dat we totaal verkeerd zijn. Een jongen rijdt met ons mee, en wijst ons een pad welke we enkel hoefden te volgen, om bij de witte bergen te komen.

In het begin lukte dit volgen wel, maar steeds vaker waren we het pad kwijt. Het pad slingerde door een golvend dal heen, waarin een soort struikje staat, waardoor alles op elkaar lijkt. Alles lijkt op elkaar, en daardoor zijn we op een gegeven moment echt de weg kwijt, na twee uur geslinger en gehobbel. En nog steeds de witte bergen niet gezien. Ik raak mijn geduld kwijt en rij als een gek richting de witte bergen een heuvel op (niet meer uitkijken en opletten). Leon roept me tot orde en hij heeft gelijk, we moeten stoppen. De lucht betrekt enorm en we staan midden in een soort van prehistorisch landschap. Allemaal modderbergen om ons heen, geen leven te bekennen in de verste velden niet.

We zetten de tent op en Leon gaat koken. Ik wil nog even over een van de heuvels heen kijken, en loop weg om te kijken of we dicht bij de witte bergen zijn, die nu echt een obsessie voor mij geworden is. Dan breekt de hemel open en valt er per centimeter wel een ton water, gepaard gaande met enorme windstoten, ik kijk om en zie Leon de plat gewaaide tent vast houden zodat deze niet wegwaait. Ik hol terug en samen pakken we alles zo snel mogelijk in, en gooien alles in de auto. Daar zitten we het aankomend uur ook in opgesloten. Terwijl om ons heen modder rivieren ontstaan, en de auto regelmatig een soort van duwtje krijgt van de wind.
Om 12 uur s'nachts klaart het op, en zien we weer sterren en is de wind gaan liggen. We zetten de tent weer op en gaan zelf ook liggen. De volgende dag vinden we heel snel de weg weer en komen, na het zien van tal van antilopen, bij de witte bergen. Een geweldig gezicht, en ook hier weer tal van foto's gemaakt. We willen steeds dichterbij komen en plotseling duikt er een uitgedroogde rivierbedding voor ons op. We raken vast te zitten op een steen die een gedeelte van de zijkant van de auto ontzet. Om buurten
graven we de weg weer vrij en kijken naar de witte bergen. Een geweldig landschap en daardoor denk je niet aan de verloren gaande borg die nu ingeleverd moet worden i.v.m. materiële schade. Gelukkig raken we los en de motor blijkt het te doen. Denk eens in dat we nu met autopech zouden zitten en 10 km geen mens te bekennen.

We besluiten daarom geen gekke dingen meer te doen en netjes op verharde en of duidelijke wegen te blijven. We gaan nu onderweg naar Taldykorgan een minder interessante weg maar met hotel. De weg erheen is weer erg afwisselend, we zien groepen kamelen, paarden, schapen en koeien. Het landschap varieert van woestijn tot groenen vruchtbare dalen. In Taldykorghan nemen we de luxe kamer en na een heerlijk douche gaan we op stap. We vinden al vrij snel een karaoke achtige openlucht bar, en
genieten van ons biertje, en bestuderen de lokale versierpogingen van de klanten van deze bar, met twee wat oudere dames.
We eten wat en ik zing op een nader locatie een geïmproviseerd lied op traditionele muziek. Daarna gaan we het park in en eten wat in een joerd en na afloop wil ik foto's maken en wordt mijn camera uit mijn hand geritst. Ik hol achter de man aan, maar helaas. Ontdaan komen we aan in het hotel en besluiten de volgende dag aangifte te doen. We hebben zijn gezicht niet gezien maar toch maar doen.

De politie is erg behulpzaam maar begrijpt ons niet. Een viertal agenten is met ons bezig. Een van de agenten belt een dokter op die Engels praat. Deze man schaamt zich voor zijn land, en ik vertel hem dat dit overal kan gebeuren. Na veel over en weer gepraat moeten we foto's gaan bekijken van de plaatselijke criminelen. Zo'n 1000 stuks na 100 zeggen we weer dat we alleen zijn rug hebben gezien en mogen we het opgeven. We willen eigenlijk een verklaring hebben dat we aangifte gedaan hebben, zodat we in in ieder geval weer een camera kunnen kopen. Het lukt ons niet, ze begrijpen ons niet, dus we worden naar de dokter gebracht. Hij blijkt een Duitskazachstaan te zijn uit het Volgagebied, welke door Staline zijn gedeporteerd naar Siberie, alwaar hij geboren is. Hij heeft een kliniek voor hartproblemen en we krijgen samen met een lunch een uitleg hoe het verzekeringssysteem werkt, en hoe het is om als eerste een privé kliniek te starten. We zijn erg onder de indruk van deze man en vooral ook om zijn doorzettingsvermogen. In 1997 scheen het hier bijna onmogelijk te zijn geweest en heeft hij overwogen om naar Duitsland te emigreren. Maar hij wilde Kazachstan niet in de steek laten. Ondanks dat hij sociaal qua etniciteit erg laag op de rangorde staat.

Zo zie je maar weer uit alle ellende komt weer iets goeds, zowel voor hem. Hij heeft nu een goed lopende kliniek. We hebben een kijkje kunnen nemen in het politie gebeuren en in een privé kliniek. Dit hadden we nooit zelf zo maar kunnen organiseren. Maar om daar nu onze dief dankbaar voor te zijn, dat gaat me net iets te ver. Toen we aankwamen bij de auto, bleek een band lek te zijn. We konden de krik niet vinden, en gelukkig hadden we de auto geparkeerd op een bewaakt terrein, en de jongen van dit terrein wilde ons wel helpen. We waren de enige klant.

Hij kon ook de gebruiksaanwijzing lezen die in het Russisch was geschreven. En na veel geschroef en gezoek vonden we de krik en verwisselde we de band. De jongen wilde wel met ons mee naar Tekeli want hij wilde ons wel helpen. Maar toen bleek dat we daar wilde overnachten vond hij dit te ver gaan. Wij ook. Dus alleen op pad naar Tekeli het Zwitserland van Kazachstan, ongeveer 25 km verder. Dus wat zou ons nu nog kunnen gebeuren. Goede weg, mooi weer, goede auto, en de zorg om een camera minder.
In Tekeli rijden we eerst verkeerd over een vol met gaten weg terwijl we geen reserve wiel meer hebben. Daarna bedenken we dat de tank leeg raakt en gaan weer terug naar Tekeli, en daarna de bergen in.

11-07-04

Ja in Tekeli gingen we weer opnieuw de bergen in. In het Duitse reisboek staat beschreven dat in het dal van de rivier Kora het goed toeven is. Dus daar wilden we heen. Er stond wel beschreven dat je een permis moest halen, maar dat stond op meerdere plaatsen beschreven, en bleek niet nodig te zijn dus nu ook niet, zo verwachten we! We hadden ook afgesproken met elkaar alleen op duidelijke wegen te gaan rijden, zodat we niet verdwaald kunnen raken en niet onnodig in een avontuur terecht komen. Het duurde even voor we de juiste weg hadden gevonden, maar uiteindelijk zaten we op de weg en dan komt er een splitsing zonder aanwijzing. We nemen de rechter weg en toen we via deze onverharde weg boven zijn gekomen, worden we tegen gehouden door een ranger op een motor met zijspan, a la tweede wereldoorlog met bijpassende helmen. Een van de twee stapt op ons af, en maakt een gebaar van geld en vraagt er in het Russisch ook om.

Laten we dat nu niet snappen en er ook nog eens onnozel bij kijken. Helaas het hielp niet. Vooral toen we duidelijk maakten dat we naar het dal van de Kora wilden, werd ons duidelijk gemaakt dat we dat konden vergeten, maar we hielden aan. Ok of we dan even hun wilden volgen. We gingen een stuk terug, en sloegen toen de weg naar links in en daalden af. Bij een boerderij aangekomen bleek er een groot hek te zijn. Dat was de ingang naar het park. We hadden dus gewoon de verkeerde weg ingeslagen. Waren de mannen misschien alleen maar behulpzaam en zagen we er omkoopbare ambtenaren in??

De vrouw die uit de boerderij kwam maakte een stuurse indruk. Ze keek ons niet aan, en blafte iets in het Russisch naar de mannen. Deze maakten ons duidelijk dat we een permis moesten hebben. Wij lieten heel onnozel onze paspoorten zien, echter we hadden natuurlijk geen permis. leon stelde aan de vrouw voor of we er een bij haar konden kopen. Haar gezicht betrok enorm. Het werd toen een nog duidelijkere NJET (nee) en dit njet bleef ze maar herhalen. Hoe hadden wij het in ons hoofd kunnen halen, om zo'n trouwe volgeling van de regering om te willen kopen. Het is NJET en zal ook Njet blijven.

We mochten wel dezelfde weg die we reeds bereden hadden verder af rijden, wel 15 tot 20 kilometer, en het is daar ook mooi, zo verzekerden ze ons, alleen zou er geen rivier zijn. We nemen dezelfde weg en onder een stralende heldere hemel, rijden we verder de bergen in. Na ongeveer 2 km zien we een gras veld waar ooit een wagen doorheen heeft gereden. In dit grasveld staan enorme hoeveelheden mooie verschillende planten en bloemen soorten. We besluiten deze weg te nemen. De weg daalde op het eind van de berg rug af naar beneden, en we volgen deze. Dan komen we bij een rivier, een wilde rivier, de rivier Koksu bleek dit te zijn. Natuurlijk is het zoeken naar een geschikte plek om te overnachten, een van de dingen waar we het in de eerste instantie niet altijd direct overeens zijn, en zodoende rijden we even verder langs de rivier tot we niet verder kunnen. Daar slaan we onze tent op en zoeken hout voor het kampvuur.

We hebben het enorm naar ons zin. Zoeken ook flink veel hout immers we zijn alweer erg hoog, 1600 meter, dus de nacht kan nog wel eens afkoelen. Het vuur werkt erg goed en de grote blokken hout die er al lagen op deze plek vatten ook vlam.
Nadat het al donker is en Leon al naar bed, zit ik nog even na te genieten bij het vuur en te overdenken hoe geweldig deze trip wel niet is. Veel mensen ontmoet, en veel van het land gezien. Ik ben een gelukkig mens.

Na ongeveer 2 uur slapen worden we wakker van de wind die in een keer op komt. Zo erg dat de tent even dubbel slaat. Van binnen uit houden we de stokken recht en het begint weer enorm te regenen. Leon overweegt om in de auto te gaan slapen maar in de tent zitten we nog droog, ook al knalt het onweer flink om ons heen. Na een half uurtje kunnen we met een gerust gevoel weer gaan slapen ook al dondert het nog behoorlijk.

Bij het wakker worden, verwonder ik me er over het grote blok hout, ondanks de enorme regen nog aan het nagloeien is. Ik loop de weg welke we gisteren bereden hebben nog even af, om te kijken hoe het ermee staat en ook om een plaatsje te zoeken om me van mijn lichaamsvochten te ontdoen. Terwijl ik op het pad naar een boom loop, glijd ik uit over de modder en vormt de modder een kolossale klop onder mijn schoenen. Ik vraag me af of we wel weg komen. Deel dit ook aan Leon mee. We besluiten langzaam te gaan rijden vooral op het stuk dat net zo breed is als de auto, en waar de rivier vlak langs loopt in een diepte van twee meter.
Heel voorzichtig rijd ik over deze weg. Leon zit naast me. Ik bedenk dat het misschien beter is als Leon uitstapt. Mocht de wagen gaan glijden dan overleeft het in ieder geval een van de twee het. Op dat moment gaat de wagen glijden en ik probeer te sturen, remmen, gas geven, en niets doen, alles te gelijk. Leon gilt. "Stop de wagen "Ja Hallo waar denk je dat ik mee bezig was.
De helling waar we afglijden is erg stijl en vol modder en ongeveer 2 meter breed maar erg stijl. De auto gaat op zijn kant naar de zijkant van de rivier en komt tot stilstand op een stapel stenen net op de rand van de ravijn. De auto staat zo schuin dat we in de eerste instantie niet durven te bewegen, omdat we bang zijn dat hij omvalt.

Ik, de dikste, zit op de laagste plek en laat Leon er eerst uitstappen. daarna ik, via de deur van de bijrijder. Met kloppend hart en geloof me, ik kan me niet herinneren dat mijn hart zo hard gebonkt heeft als hij nu deed. Sta ik langs de wagen. Leon loopt weg en is met zichzelf bezig. Ieder heeft zijn eigen manier om met stress om te gaan, mijne is handelen. Ik zoek allerlei stenen om onder, naast, en bij de nog in de modder verzonken wielen te leggen, zodat de auto niet verder kan zakken. Ik bedenk me dat ik misschien wel de auto zelf naar boven kan krijgen, als ik een pad ga maken van stenen. Leon komt terug en zegt dat we hulp moeten gaan halen en dat ik moet stoppen met stenen sjouwen. Even ontstaat er spanning. Ik wil eerst kijken en proberen, en als het niet lukt, hulp zoeken. Leon is het met me eens maar kijkt toe. De auto staat zo schuin dat ik er zelfs niet eens meer in durf, dus van zelf proberen is geen spraken. Maar wie haalt hulp? Alle twee? Of een van de twee, en wie blijft achter?

We besluiten samen te gaan lopen en zoeken onze rugzak met paspoorten en geld, en gaan onderweg. Ik bereid me voor op een flinke wandeling van enkele uren (4-6), Leon is optimistischer en denkt in 2 uur het dorp te bereiken. Nadat ons hart weer de normale frequentie heeft terug gekregen krijgen we ook weer oog voor het mooie landschap, en prijzen we ons zelf gelukkig dat we leven.
Op de splitsing van de wegen naar het park en waar we vandaan kwamen overwegen we even om naar de NJET mevrouw te gaan, om haar hulp te vragen ook al zei onze intuïtie, dat we bij haar geen hulp konden verwachten. Nu op dat punt zien we een jeep aan komen hobbelen. We houden deze Jeep tegen, en met name Leon, legt uit dat onze auto van de weg af is gegleden. De chauffeur (een magere maar gespierde man, met een donker gebruind lichaam en verweerd gezicht) is erg met ons begaan en gaat bellen. Hij is bezitter van het basiskamp op de nabij gelegen gletsjer in het natuurpark, en doet van daaruit veel trips met toeristen. In zijn auto zitten nu twee mannen waarvan een in het pak. Ze gaan naar het natuurpark. Ze zijn van de financiële politie. en zien er wel doorvoed en goed gekleed uit. Zodat ik me niet aan de mening kan onttrekken dat het goed verdienen is bij de financiële politie.
Hij heet Dima Sagurov en vertelt ons dat zijn grote truck die een kabel heeft waaraan ze ons op kunnen trekken om ongeveer 14 uur aanwezig kan zijn. Of we dat erg vonden om dan ondertussen even met hen het natuurpark in te gaan. Of we dat erg vonden. We waren de koning te rijk. De eerste de beste auto die we tegen komen blijkt ook de bezitter te zijn van een truck en wil er alleen benzinegeld voor hebben.

We gaan mee in de jeep en bij de stuurse vrouw aangekomen blijven we in de auto zitten, en Dima gaat in gesprek met de vrouw. Het is weer Njet Njet wat we horen, maar uiteindelijk gaat de poort open. De twee heren die in de jeep zitten hebben ook geen permis, en wilden alleen maar naar dit park om een locatie te zoeken voor een bedrijfsuitje. Want ook goed betaalde ambtenaren hebben een verzetje nodig. We rijden met flinke vaart langs een enorm wilde rivier die zo wild is dat er zelf rafting te gevaarlijk is. Ik bedenk me dat ik onmogelijk deze weg had kunnen en nu zeker had willen rijden, en geniet daarom maar van de ervaren rijder. Het is een mooi dal waardoorheen we rijden. En nadat we het picknick plekje hebben bekeken gaan we weer terug. Bij de poort aangekomen bleek er een slang langs de weg te liggen, en we gaan kijken. Op dat moment ziet de vrouw ons en haar gezicht werd eerst wit en daarna roder en roder en ze valt uit tegen Dima. Hij zegt tegen haar "deze mensen hebben pech en ik laat ze toch niet op straat staan". Maar mevrouw gelooft dit niet, en denkt dat dit een excuses is om zonder permis het park in te komen. Dima Stapt de wagen in en zegt "crazy woman"en daar was alles mee afgedaan. We rijden naar zijn huis en krijgen daar, in een soort van datsja (buitenhuisje) een lunch. Hij laat ons foto's zien van zijn jachtpartijen die hij heeft georganiseerd voor toeristen, Duitsers, Amerikanen. Nu hij sinds twee jaar voor zichzelf is begonnen, organiseert hij meer trekkingen over en naar de gletsjer Cath Fisch hengelen, en het onderhouden van een basecamp, waarin in een enorme joerd, geslapen en gegeten wordt. Dit zou ook een avontuurlijke vakantie zijn, maar wel een minder gevaarlijke en meer doordachte dan welke wij nu aan het doen zijn.
Wil je in contact met hem komen zie www.stekk.narod.ru, nu nog alleen in het Russisch maar deze zomer ook in het Engels. Zijn vrouw Maria spreekt een aardig woordje Engels.

De truck komt eraan en is een enorm bakbeest. Ik ben benieuwd of deze wel over deze weg kan. Terwijl we erheen rijden weer over het gras. Dit vindt Dima het engst. Wij juist niet. Maar achteraf kan ik me wel indenken. Op gras is het ook lekker glad als het geregend heeft. Als we bij de plek des onheil aankomen zien we de wagen op zijn schuinst staan. Dima zegt nog weinig. De heren stappen uit en gaan verder met waar ik al mee begonnen was, namelijk stenen sjouwen om zo een soort van weg aan te leggen. De truck rolt zijn trekijzeren kabel uit, en deze wordt aan een van de haken onder de auto vast gemaakt. Beetje voor beetje, met veel geduld en beleid komt de auto naar boven. Leon ondersteunt de auto soms om voor terug glijden te behoeden. Alhoewel ik me afvraag of dit enig nut heeft. Ik zelf sta nu te kijken, en wil de heren zo min mogelijk in de weg lopen. Nadat de auto weer op de weg staat, overtuig ik Dima dat hij ons een groot plezier doet als hij terug wil rijden tot de verharde weg. Dit doet hij. Hij maakt nog en grapje als "You mountain jeep man?! "We zijn erg blij als we weer in de bewoonde wereld aankomen. Hij vraagt voor alle benzine iets van 6000, dat is ongeveer 40 Euro. We geven het dubbele voor de moeite. Dit was duidelijk niet hun bedoeling maar ze accepteren het toch.

Nu gaan we naar het meer en overnachten daar, en de volgende dag gaan we de omgeving van Almaty bekijken, met name het ijsstadion en de bergen aldaar. De omgeving van deze met prachtige parken en bomen bevolkte stad is iets waar we naar uit zien.
De laatste dagen genieten we dan ook van de stad. Het circus, het zwembad, en de markten maken ons weer een geciviliseerd mens. Helaas zijn de avonturen nu weer voorbij en zit ik weer in mijn eigen Haarlem.

Wil je meer weten of wil je zelf naar Kazachstan, schroom niet om me te bellen: 023-5341538. Ik hoop dat je genoten hebt van onze avonturen, laat dat even horen.

Groet Marijn Vissers